Artrit ve artroz eklemleri etkileyen karmaşık hastalıklardır. Benzer semptomlar nedeniyle birçok kişi bu hastalıkların aynı olduğunu düşünmektedir ancak durum böyle değildir. Artrit ve artroz, hastalığın nedenleri, gelişiminin doğası, hasar alanı bakımından farklılık gösterir ve tamamen farklı tedavi gerektirir.
Diyelim ki iki kişi eklem ağrısı şikayetiyle doktora gitti. Birine artrit, diğerine artroz tanısı konuldu. Her iki hasta da sıraya otururken sağlık sorunlarını kısaca tartışmak için zamanları oldu.
Semptomlarının çok benzer olduğu ortaya çıktı: Eklemleri ağrıyor, tam güçle eğilmiyor/açılmıyor, ne gece ne de gündüz dinlenmiyorlar. Tanılar bile benzer ama yine de farklılar. Her iki hastalık da eklemleri etkiliyorsa, artrit ve artroz arasındaki fark nedir?
Artrit nedir
Artrit, eklemin inflamatuar bir hastalığıdır. Her zaman öncesinde bazı faktörlerin kemik veya kıkırdak dokusuna zarar vermesi söz konusudur.
Biyolojik olarak aktif maddeler, tahrip olmuş hücrelerden salınır ve bu da inflamatuar bir reaksiyonu tetikler. Etkilenen bölgedeki damarlar genişler ve kanla dolar: Bu nedenle, hasar veren faktörle mücadele etmek için eklem dokusunda bağışıklık hücreleri ortaya çıkar.
Aynı zamanda kanın sıvı kısmı damar yatağından ayrılır ve iltihap alanını sınırlayan ödem oluşur. Vücut kendisini bakterilerden, yabancı cisimlerden ve kimyasallardan kaynaklanan kapsamlı hasarlara karşı bu şekilde korur.
Patojenik ajanın tamamen veya kısmen uzaklaştırılmasından sonra iyileşme mekanizması başlatılır. Hasar küçükse, normal doku fonksiyonu geri yüklenir. Derin kusurlar, bir organın normal işlevini yerine getirmeyen kaba bağ dokusundan oluşan bir alan olan yara izi yoluyla iyileşir.
Artrit bu aşamaların hepsinden geçer:
- değişiklik – hasar;
- eksüdasyon – ödem oluşumu;
- çoğalma - iyileşme.
Sebepler
Hastalığın pek çok nedeni var, ana olanları sıralıyoruz:
- streptokok enfeksiyonu (bademcik iltihabı, kızıl) sıklıkla bir komplikasyona neden olur - romatizma;
- agresif otoantikorlar - vücudun kendi dokularıyla savaşmak için ürettiği proteinler; bu durum, eklemleri vücut için yabancı bir unsur olarak algıladığı için bağışıklık savunmasında bir hata olduğunda gelişir - romatoid artrit;
- pürin metabolizmasının ihlali eklemlerde ürik asit kristallerinin birikmesine yol açar - gut;
- alerjik reaksiyonlar, inflamatuar bir reaksiyonun gelişmesiyle birlikte eklem dokusunu içerebilir - alerjik artrit;
- bazı ilaçların uzun süreli kullanımı iltihaplanmaya neden olur (izoniazid, D-penisilinler, hidralazin, proboinami) - ilaca bağlı artrit;
- bakteriler kan dolaşımı yoluyla veya ameliyat sırasında - bulaşıcı artrit;
- herhangi bir yerdeki viral veya bakteriyel enfeksiyon eklem dokusunu dolaylı olarak etkileyebilir - bu reaktif artrittir;
- akut yaralanma - yakın zamanda meydana gelen hasar (darbe, morarma, kapsül yırtılması).
Belirtiler
Hastalık, akut bir başlangıç aşaması ile karakterize edilir, yani, tam sağlığın arka planında, bir kişi eklemde keskin bir ağrı geliştirir. Otoimmün formlar, küçük eklemlerde (parmakların, bileklerin ve dirseklerin interfalangeal eklemleri) simetrik hasarla karakterize edilir.
Vakaların büyük çoğunluğunda gut, ayak başparmağı ile ayak arasındaki eklemin iltihaplanmasıyla başlar. Bakteriyel ve reaktif artritte, genellikle bir taraftaki büyük eklemler etkilenir: diz, kalça, sakral (omurganın pelvik kemiklerle birleştiği yerde).
Romatizma, ateş ve genel halsizlik arka planında gelişir ve genellikle boğaz ağrısından önce gelir. Ateş, genel zehirlenme: baş ağrısı, halsizlik, iştahsızlık gibi kemik, kıkırdak dokusu ve sinovyumda şiddetli iltihaplanma meydana gelebilir.
Eklem üzerindeki cilt kırmızıya döner ve dokunulduğunda diğer bölgelere göre daha sıcak hissedilir. Dışarıdan şişmiş görünüyor ve hacmi artıyor. Lezyon sadece bir tarafta meydana gelirse, sağlıklı uzuv ile hastalıklı uzuv arasındaki fark görülebilir.
Sınırlı hareket şişlik ve ağrı ile ilişkilidir. Eklem boşluğu hafifçe iltihaplanırsa, neredeyse tamamen çalışır. Belirgin bir patolojik reaksiyonla, sinovyal boşluğun tamamı sıvıyla doldurulabilir - bu durumda hareketlilik keskin bir şekilde sınırlıdır.
Tedavi
Tedavi, nedeni mekanik hasar ise, pratisyen hekim, romatolog veya travmatolog tarafından gerçekleştirilir. Terapi, provoke edici faktörü ortadan kaldırmayı ve iltihabı durdurmayı amaçlamaktadır.
Bakteriyel ve reaktif artrit için, otoimmün artrit için - sitostatikler veya glukokortikoidler için, alerjik artrit için - glukokortikoidler ve antihistaminikler için antibiyotiklere ihtiyaç vardır.
Artroskopi sırasında inflamatuar sıvı bir şırınga veya özel aspirasyonla uzaklaştırılır. Eklem, akut inflamasyonun tamamı boyunca hareketsiz kalır. Daha sonra hastaya eklem hareketliliğini yeniden sağlamak için terapötik egzersizler gösterilir.
Doktor tavsiyesi
Kişisel uygulamalardan ve meslektaşların iş deneyimlerinden, jelatinli kompresler, herhangi bir etiyolojinin eklemlerindeki iltihaplanma için iyi sonuç vermiştir. Uygulanması kolay ve ucuzdurlar. Gazlı bezi birkaç kat katlamanız gerekir, uzunluğu ve genişliği ağrılı eklem için yeterli olacak şekilde olmalıdır. Katlanmış gazlı bezi sıcak suya batırın, sıkın ve düzeltin. Üzerine ince bir tabaka jelatin serpip, bir torba gibi içeri girecek ve dökülmeyecek şekilde yuvarlayın. Eklemin üzerine yerleştirin, üstüne plastik bir torba ile sarın ve bir bandaj ve/veya yapışkan bantla sabitleyin. Kompresi 3 saate kadar uygulayabilirsiniz, 2 hafta boyunca günde 2 defa yapın. Etki genellikle kullanımın 4-5. gününde hissedilir ancak istenen sonuca ulaşmak için tedaviye devam edilmelidir; Kurs kesilirse ağrı geri gelecektir.
Artroz nedir
Artroz (aksi takdirde osteoartrit) dejeneratif bir hastalıktır. Eklem kıkırdağının beslenmesinin bozulması, iyileşmenin yavaşlaması ve giderek incelmesi temeline dayanır.
Basitçe söylemek gerekirse, kıkırdak tabakası onarıldığından daha hızlı silinir. Kemik eklem yüzeyleri ortaya çıkar. Kıkırdak kadar pürüzsüz değildirler ve hareket ederken kuvvetle birbirlerine sürtünürler. Kemik plakaları kısmen tahrip olur ve hafif kronik inflamasyon gelişir.
Hastalık ilerledikçe eklemde kemik dikenleri büyür; bu, dokunun sürekli hasara karşı koruyucu bir reaksiyonudur. Yüzeylerin birbirine göre kaymasını engeller ve eklemin hareket kabiliyeti bozulur.
Çoğu insanda artroz 30-40 yıl sonra ilerlemeye başlar, yıllarca sürer, belirtileri hafif veya orta şiddettedir.
Vertebral eklemlerin osteoartritine genellikle osteokondroz denir.
Sebepler
Patolojinin erken yaşta gelişmesine neden olan ve seyrini zorlaştıran predispozan faktörler vardır:
- sporcularda ağır fiziksel aktivite;
- obezite;
- eklem yaralanması öyküsü;
- damar hastalıkları;
- hareketsiz yaşam tarzı;
- örneğin düz ayaklarla eklemin normal konfigürasyonunun ihlali;
- titreşime uzun süre maruz kalma;
- kadınlarda - hormonal dengesizlik veya menopoz.
Belirtiler
Büyük eklemler genellikle bir tarafta etkilenir: diz, kalça, sakral. Hastalık fark edilmeden başlar. Başlangıçta ağrı nadirdir ve önemli fiziksel aktivite ile ilişkilidir.
Kişi dinlenmeyi başarırsa rahatsızlık aynı gün veya birkaç gün sonra geçer. Hastalık ilerledikçe ağrı şiddeti artar ve normal günlük aktivitelerde bile ortaya çıkar.
Eklemin hareketliliği giderek azalır ve hastalık sonucunda tamamen kaybolur. Etkilenen uzuvdaki hareketler şiddetli ağrıya neden olur. Osteoartrit, artritin türüne göre kötüleşebilir; eklem boşluğunda sıvı birikir, üzerindeki deri kırmızıya döner ve ısınır. İnflamatuar reaksiyonun geçmesinin ardından hastalığın seyri eski seyrine döner.
Tedavi
Artroz tedavisi travmatolog, ortopedi uzmanı ve bazen de cerrah tarafından gerçekleştirilir. Terapi, kıkırdaktaki metabolik süreçleri düzeltmeyi, eklem beslenmesini iyileştirmeyi ve inflamatuar reaksiyonu ortadan kaldırmayı amaçlamaktadır. Tedavi ömür boyudur, sürekli olabilir veya ilaç kürleri olabilir.
İnteriktal dönemde kondroprotektörler tabletler ve merhemler, terapötik egzersizler ve masaj şeklinde reçete edilir. Alevlenme durumunda, kondroprotektörler ağrı kesiciler ve antiinflamatuar ilaçlarla birlikte intravenöz veya intramüsküler olarak uygulanır. Bir travmatolog koruyucu ilaçları birkaç ayda bir doğrudan eklem içine enjekte edebilir.
Hastalığın ileri evreleri, hastalıklı eklemin yapay bir eklemle değiştirildiği cerrahi müdahaleyi gerektirir.
Hastalıklar arasındaki farklar
| İşaret | Artrit | Artroz |
| Hastalığın nedeni | Enflamasyon | Kıkırdak dokusunun dejenerasyonu |
| Mevcut | Akut, alevlenmelerle kronik | Kronik |
| Ağrı | Başlangıçtan itibaren yoğun, sabahları daha belirgin | Hastalığın başlangıcında zayıftır ancak giderek artar. Akşam ve egzersiz sonrası artışlar |
| Hareketler | "Dağılmak" gerekir - sabah uykudan sonra eklemler en az hareketlidir | Hareketlilik yavaş yavaş azalır, sabah tutukluğu olmaz |
| Etkilenen eklemler | El ve ayakların küçük eklemleri simetrik olarak etkilenir. Büyük olanlar bakteriyel enfeksiyondan muzdariptir | Vücudun farklı taraflarında bir veya daha fazla büyük eklem |
| Kan testi | Genel kan testinde, romatoid faktörde, C-reaktif proteinde, patojenlere karşı antikorlarda belirgin inflamatuar değişiklikler | Karakteristik değişiklik yok |
| röntgen | Aşamalı değişiklikler, osteoporoz - kemik dokusu kaybı, kemiklerde kistler | Kademeli değişiklikler, eklem boşluğunun deformasyonu, kemik dikenlerinin ve büyümelerin ortaya çıkması. |
| Temel tedavi | Antiinflamatuar ilaçlar | Kondroprotektörler |
Her iki hastalığın da benzer bir özelliği, hareketliliğin kademeli olarak kaybıyla birlikte ilerleyen bir seyirdir. Otoimmün artrit genellikle kişinin sağlığı konusunda hala dikkatsiz olduğu genç yaşta kendini gösterir.
Eklemlerde uzun süren herhangi bir ağrının belirli koşullar altında meydana geldiği unutulmamalıdır - bu, doktora başvurmak için ciddi bir nedendir. Patolojik sürecin gelişimini yavaşlatmak için hastalığın zamanında teşhis edilmesi ve tedavisine başlanması önemlidir.